Ελληνική λογοτεχνία

'Η ζωή είναι πολύ σύντομη για τα καλά βιβλία, πρέπει να διαβάζουμε μόνο εξαιρετικά βιβλία''. Τίμπορ Φίσερ (Under the frog)

Saturday, May 06, 2006

 

Losing my religion




Έφτασε πριν δύο εβδομάδες στην πρώτη δεκάδα των ευπώλητων (σύμφωνα με το ΒΗΜΑ) αλλά το καλύπτει ένα πέπλο σιωπής πλην ελαχίστων ’’μουδιασμένων’’ αναφορών. Ίσως γιατί στο ’’Φάδερ ημών’’ (εκδόσεις ΩΚΕΑΝΙΔΑ) και ειδικότερα τον Μάνο Βουράκη τον συγγραφέα του οι καθώς πρέπει κριτικοί νοιώθουν υποχρεωμένοι να βάλουν μια συνοδευτική-επεξηγηματική ταμπέλα. Αν τον βαφτίσουν ’’αιρετικό’’, ’’βλάσφημο’’, ’’άθεο’’ ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων θα κινδυνεύσουν να χαρακτηριστούν αναχρονιστικοί και οπισθοδρομικοί. Αν τον χαρακτηρίσουν μοντέρνο, έξυπνο και πρωτοποριακό καραδοκεί ο…αφορισμός του Χριστόδουλου, ο οποίος (ευτυχώς για τον Βουράκη) αυτό το διάστημα ασχολείται με τον πολύ πιο εμπορικό Νταν Μπράουν και τα Ευαγγέλια του Ιούδα.
Η αλήθεια είναι ότι από μια ’’βιτσιόζικη’’ λογική διάβασα το βιβλίο του Βουράκη στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας και απλά περίμενα να δω τι θα γράψει ο τύπος. Αλλά μάταια….Από το εξώφυλλο ο αναγνώστης καταλαβαίνει ότι ο Βουράκης είναι αποφασισμένος να προκαλέσει. ’’Η δημιουργία του ανθρώπου’’ το κλασικό δημιούργημα του Μιχαήλ Αγγελου στην Καπέλα Σιξτίνα μοιάζει να έχει μεταλλαχθεί αφού μεταξύ Θεού και ανθρώπου παρεμβάλλεται ένα….τηλεκοντρόλ (παίζει ρόλο στην ιστορία δεν είναι αυθαίρετη η τοποθέτησή του). Στο αυτί του βιβλίου ο Βουράκης με ένα... δήθεν βιογραφικό (ανάλογο του ύφους γραφής του) κοιτάζει τον αναγνώστη και παρότι δεν είμαι φυσιογνωμιστής η έκφραση του μοιάζει με παιδιού που έχει σκαρώσει τη μεγαλύτερη σκανταλιά.
Αν κάποιος διαβάσει μόνο μερικές σελίδες ή το οπισθόφυλλο και δεν φτάσει μέχρι τις πολύ ουσιαστικές τελευταίες 100-150 σελίδες του βιβλίου πιστεύει ότι στον Βουράκη αξίζει για ανταμοιβή το….τέταρτο καζάνι δεξιά μπαίνοντας στην κόλαση. Ο νεαρός συγγραφέας πλέκει το μύθο του διαστρεβλώνοντας το νόημα της Δευτέρας Παρουσίας και της επιστροφής όχι του Θεανθρώπου αλλά του μικρότερου αδελφού του στη Γη. Εδώ λογικά, οι θρησκόληπτοι κλείνουν το βιβλίο και αρχίζουν τις κατάρες. Δεν μπαίνω στον κόπο και στη λογική να γράψω με βάση θρησκευτικά πιστεύω αλλά ασχολούμαι με τη λογοτεχνική αξία του και μόνο. Χωρίς φόβο και πάθος…
Ο Βουράκης σατιρίζει βάναυσα θεσμούς και αξίες αιώνων, τους εκμοντερνίζει αλλά στην πραγματικότητα κάνει ένα κοινωνικό σχόλιο 450 σελίδων με θρησκευτικές προεκτάσεις. Χιούμορ έχει, οξυδέρκεια διαθέτει, προσωπικό στιλ γραφής τον συνοδεύει. Από την πένα του τα φωτοστέφανα μετατρέπονται για χρηστικούς λόγους σε….βραχιόλια, ο Θεάνθρωπος ασκητεύει με πούρα και σπέσιαλ ουίσκι Λαγκαβούλιν, ο Θεός τον στέλνει στη Γη διότι είναι η κατάλληλη στιγμή με βάση τις προβλέψεις του αστρολόγου κυρ-Μιχάλη, οι καλές λειτουργίες έχουν σπόνσορα και η δεκάτη εντολή απαγορεύει την κλοπή του PIN του πλησίον μας. Και αν κάποιος πιστεύει ότι ο Βουράκης διαπράττει θανάσιμο αμάρτημα αρκεί ο διάλογος Θεού- Ιησού για το πώς θα αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι σήμερα κάποιον που θα έπεφτε από τον Ουρανό ντυμένος με χλαμύδες και σαντάλια και θα δήλωνε ότι ’’είμαι ο Υιός του Θεού και ήρθα για τη Δευτέρα Παρουσία’’ για να μας πείσει ότι ο νεόκοπος συγγραφέας έχει μια πολύ αποκρυσταλλωμένη άποψη για το τι συμβαίνει γύρω του.
Η συνάντηση του Θεάνθρωπου τζούνιορ με ένα ιερέα και η συζήτηση τους γύρω από τον Θεό και πατέρα του πρώτου, κάπου στα μισά του βιβλίου, εκτός από ξεκαρδιστική νομίζω ότι αποτελεί κομμάτι για λογοτεχνική ανθολογία.
Οι ενστάσεις μου για το βιβλίο είναι καθαρά λογοτεχνικές και σε καμία περίπτωση θρησκευτικές ή ηθικές. Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος ο Βουράκης με εξαιρετικούς ελιγμούς αποφεύγει τον σκόπελο του σεξ και τις πολλές αναφορές σε ένα θέμα ’’πιασάρικο’’ που θα φάνταζε όμως ελαφρά παράταιρο στο συνολικό κλίμα. Ο Βουράκης, έχοντας μια φρέσκια και πρωτότυπη ιδέα μερικές φορές το….παρατραβάει και γίνεται υπερβολικός στη χρήση της γλώσσας. Η ανακοίνωση της NASA για την….μετατόπιση του ήλιου υποχρεώνει τον αδαή αναγνώστη ή να την προσπεράσει ή να προσπαθήσει να φανταστεί αν όλοι αυτοί οι εξειδικευμένοι όροι υπάρχουν ή αποτελούν γέννημα της φαντασίας του συγγραφέα. Ατυχής στιγμή είναι και η περιγραφή της θείας επιφοίτησης, ενώ υπάρχουν ορισμένα –λιγοστά- πάντως σημεία που οι υπερβολικές περιγραφές κουράζουν και το βιβλίο κάνει μικρές κοιλιές αλλά να μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για πρωτοεμφανιζόμενο. Ο Βουράκης είναι δημοσιογράφος σε ιδιωτικό τηλεοπτικό σταθμό (μου είπαν ότι δουλεύει στον ALTER αλλά επειδή δεν τυγχάνω φανατικός τηλεθεατής δεν παίρνω και όρκο) αλλά νομίζω ότι εκτός από τη συγγραφή η αληθινή του καριέρα θα μπορούσε να είναι αυτή του ευθυμογράφου ή χρονικογράφου. Είναι κρίμα που οι Μόντι Πάιθονς δεν υπάρχουν γιατί νομίζω ότι στο βιβλίο του Βουράκη θα έβρισκαν το τέλειο σενάριο για τη συνέχεια μιας εκ των κορυφαίων κινηματογραφικών κωμωδιών όλων των εποχών, του σκανδαλιστικού αλλά και ξεκαρδιστικού ’’Η ζωή του Μπράιαν’’. Κατα τα άλλα νομίζω ότι ανακαλύψαμε την καλύτερη δουλειά πρωτοεμφανιζόμενου για το 2006 που όμως ούτε θα βραβευτεί, ούτε θα τιμηθεί με οτιδήποτε άλλο πλην της προτίμησης του κοινού.
Αν το βιβλίο το βαθμολογούσε ο Χριστόδουλος θα είχαμε αφορισμούς...
Η δική μου βαθμολογία: 8 (με άριστα το 10)

Η ακριβώς αντίθετη επιλογή: Συζητώντας με μια καλή φίλη πρόσφατα μου υπέδειξε την ακριβώς αντίθετη επιλογή. Αν οι αναγνώστες του Βουράκη χάσουν την πίστη τους (προσωπικά δεν το έπαθα και δεν νομίζω να το πάθει κανείς άλλος) στα ελληνικά βιβλιοπωλεία κυκλοφορεί εδώ και λίγο καιρό ’’Η μεγάλη συνάντηση’’ (εκδόσεις ΚΑΛΟΣ ΤΥΠΟΣ, μετάφραση Σωτηρία Κροντήρη). Η καλή φίλη μου έστειλε και το περιεχόμενο του βιβλίου:
‘‘Ο Andre Frossard είναι γιος του L.O. Frossard, δημοσιογράφου και πολιτικού που, στα 31 του χρόνια, έγινε πρώτος Γενικός Γραμματέας του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Από πατέρα εβραίο και μητέρα διαμαρτυρόμενη, εκείνος μεγάλωσε μέσα στην αθεϊα.
Ο Andre Frossard διηγείται πώς, στα είκοσί του χρόνια, συνάντησε βίαια τη χριστιανική αλήθεια, ’’από μια σιωπηλή και γλυκιά λάμψη φωτός’’ όταν μπήκε σ’ ένα παρεκκλήσι του Παρισιού, αναζητώντας κάποιο φίλο του. Το βιβλίο του είναι μια μαρτυρία της μεταστροφής του, που τώρα, χωρίς καμιά ανησυχία, καμιά αμφιβολία, κανένα δισταγμό μπορεί να διακηρύξει ότι ο Θεός υπάρχει, Τον συνάντησε, κι ήταν γι’ αυτόν «η Μεγάλη Συνάντηση».
Comments:
Είμαι νέα ηθοποιός που γράφει κιόλας, μόνο που δε θα σου γράψω το όνομά μου γιατί θα με περάσουν για ψωνάρα που ζητάει προβολή, όχι ότι δεν είμαι ψώνιο αλλά είμαι με το θέατρο και το γράψιμο, αφού στα άμεσα σχέδιά μου είναι να φτιάξω και δικό μου μπλογκ.
Λοιπόν, μάλλον αδικείς τους εκδότες και οι νέοι υποψήφιοι συγγραφείς που σου γκρινιάζουν δεν έχουν δίκιο.
Τα δικά μου ποιήματα (και ξέρεις πόσο δύσκολα εκδίδεται ποίηση) θα κυκλοφορήσουν το φθινόπωρο από πολύ καλό εκδοτικό οίκο, χωρίς να έχω «βίσμα» με οποιονδήποτε τρόπο. Και απ’ όσο ξέρω, από κάποιους συγγραφείς που γνώρισα προσωπικά (με τον έναν μάλιστα που δεν τον χωνεύεις καθόλου και κάνεις λάθος γιατί είναι γλύκας, ομολογώ πως είχα μια υπέροχη αν και σύντομη σχέση που θα μου μείνει αξέχαστη) και αυτοί δεν χρειάστηκαν «σπρώξιμο» για να εκδοθούν τα βιβλία τους. Απλώς κάποιος τα διάβασε, τα πίστεψε και τα έβγαλε, μόνο που αυτό δεν μπορεί να γίνεται συνέχεια και με οποιονδήποτε. Όπως βγαίνουν χιλιάδες ηθοποιοί από τις σχολές και ελάχιστοι βρίσκουν δουλειά, κάτι παραπάνω ξέρω επ’ αυτού.
Τέλος πάντων, μπορεί να σου ξαναγράψω, μπορεί και με το όνομά μου σαν μπλόγκερ.
 
@ανώνυμη
Κατ΄αρχήν τα περί ταυτότητας είναι αχρείαστη εξήγηση. Δεν ζητάω στοιχεία ταυτότητας όπως και δεν δίνω στοιχεία ταυτότητας. Οποιος καταθέτει σε αυτό το χώρο τον ’’οβολό της σκέψης του’’ είναι καλοδεχούμενος...
Δεν αδικώ τους εκδότες, ούτε κανακεύω νέους ή επίδοξους συγγραφείς. Αντιθέτως αν διαβάσεις προσεκτικά θα δεις ότι υπερασπίζομαι τους εκδότες στο σκέλος της υπόθεσης ’’κέρδος’’ γιατί μόνο έτσι πιστεύω ότι θα βελτιωθεί η κατάσταση στο χώρο του βιβλίου. Ούτε θεωρώ συλλήβδην ότι όποιος γράφει μια ιστορία ή τα σώψυχά του πρέπει να τη δει τυπωμένη. Αλλο αυτό και άλλο η διαδικασία της κοροιδίας και της ταπείνωσης που υφίσταται κάθε νέος. Αλλο αυτό και άλλο η δημόσια υποκρισία ’’διαβάζουμε ότι μας έρχεται, το αξιολογούμε αλλά είναι δύσκολη η αγορά’’. Μου δίνεις την ευκαιρία να ρίξω μια ιδέα την οποία ορισμένοι εκδοτικοί οίκοι εφαρμόζουν ήδη. Αντί να υποδέχονται και να παραλαμβάνουν χειρόγραφα ας κάνουν διαγωνισμούς ή σχολές υποψήφιων συγγραφέων και ας τυπώνουν το καλύτερο έργο που θα φτάνει στα χέρια τους. Αντί να τυπώνουν 40 μυθιστορήματα (οι μεγάλοι της αγοράς) ή περισσότερα το χρόνο ας τυπώσουν +1 βιβλίο, δημιουργώντας κίνητρα. αληθινά κίνητρα και όχι ψεύτικες προσδοκίες και ατέρμονες προσμονές μιας απάντησης. Θα υπάρχει μια μορφή δικαιοσύνης και αξιοκρατίας. Και ας μην δέχονται φακέλους με χειρόγραφα. Διαφωνείς;
Για τη δική σου περίπτωση δεν ξέρω αλλά δεν είμαι μηδενιστής να λέω ότι κανείς δεν βρίσκει το δρόμο του αξιοκρατικά. Παρότι δεν είναι το είδος των βιβλίων που διαβάζω και ο Ιούδας και οι Μάγισσες της σμύρνης από όσο ξέρω πήγαν στα γραφεία των εκδοτικών οίκων που τελικά έβγαλαν στην αγορά τα βιβλία ’’χέρι με χέρι’’. Ειδικά το πρώτο βιβλίο πριν φτάσει σε αυτή τη λογική είχε απορριφθεί όπως έμαθα από 4-5 εκδοτικούς οίκους...
Και συγγενικό πρόσωπο συγγραφέα που ήδη έχει κάνει καριέρα στο εξωτερικό το ίδιο διάστημα περιέφερε τα χειρόγραφα του σε όλους τους εκδοτικούς οίκους και οι μισοί δεν τον είχαν δεχτεί. Τελικά εκδόθηκε και έκανε και καλές πωλήσεις.
Δεν υπάρχει συγγραφέας που δεν χωνεύω. Ολους τους σέβομαι (είτε έχουν βγάλει ένα βιβλίο είτε 30) για ένα λόγο. Δεν έχω νοιώσει ποτέ τον φόβο του άσπρου χαρτιού και δεν έχω ζήσει ποτέ την ηδονή της πνευματικής δημιουργίας. Τους σέβομαι όλους. Μαζί τους συναντιέμαι μόνο μέσα στα βιβλία τους (με ελάχιστους έχει τύχει να συστηθούμε σε κοινωνικές εκδηλώσεις άσχετες συνήθως με τη λογοτεχνία) και μόνο μέσα από τις δημόσιες τοποθετήσεις τους. Και για αυτά τα δύο τους κρίνω. Και μόνο για αυτά...
Μπορεί ο συγγραφέας που μου λες να είναι γλύκας. Δεν έχω και δεν θα έχω ιδία άποψη. Δεν κρίνω ποτέ με βάση τα ιδιωτικά, τα προσωπικά και τις συνήθειες τους, αν και τον τελευταίο καιρό έχω μάθει τόσα για τους συγγραφείς που δεν τα ήξερα για 45 χρόνια! Δεν κάνω φτηνό κουτσομπολιό, δεν με νοιαζουν τα προσωπικά τους, η ζωή τους, τα πιστεύω τους, αν κάποιος είναι χωμένος στην πρέζα, είναι καλός επιβήτορας, αρσενοκοίτης, λεσβία, τζογαδόρος ή δεν ξέρω τι άλλο και ποτέ δεν θα εμφανιστούν εδώ τέτοια σχόλια ή ’’ειδήσεις’’.
Σε κάθε περίπτωση σου εύχομαι καλές πωλήσεις στη δουλειά σου (και όχι καλοτάξιδη, δεν την μπορώ αυτή τη λέξη που υποκριτικά λένε όλοι επειδή το βιβλίο είναι προϊόν πνευματικού μόχθου) και καλή σταδιοδρομία στο θέατρο. Το ’’ψώνιο’’ που έχεις φρόντισε να το μετατρέψεις σε δημιουργία. Και εδώ είσαι καλοδεχούμενη με όποια ταυτότητα, ιδιότητα ή όνομα διαλέξεις.
 
Σε διαβάζουν πολλοί τελικά... Για τον Βουράκη, πάντως, διαφωνώ λιγάκι. Βασικά χρειάζονταν όλες αυτές οι σελίδες;
 
@CHANANA
Νομίζω ότι το αναφέρω ότι υπάρχουν σημεία που το βιβλίο του κάνει κοιλιά. Από την άλλη όμως όταν ένας συγγραφέας έχει κάτι ολοκληρωμένο στο μυαλό του μάλλον είναι δύσκολο να το κατακερματίσει. Καλύτερα μεγάλο και κουραστικό λοιπόν από μικρό, γρήγορο και χωρίς όλα τα νοήματα που θέλει να δώσει. Πάσα διαφωνία αποδεκτή! Δεν υποδεικνύω, ούτε γράφω ’’αγοράστε αυτό και όχι το άλλο’’. Τις απόψεις μου γράφω και σε κάθε λόγο υπάρχει αντίλογος.
 
Post a Comment



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?