Ελληνική λογοτεχνία

'Η ζωή είναι πολύ σύντομη για τα καλά βιβλία, πρέπει να διαβάζουμε μόνο εξαιρετικά βιβλία''. Τίμπορ Φίσερ (Under the frog)

Thursday, October 12, 2006

 

Ξεφ(τ)υλλίζοντας...part 69 (Σε Τούρκο το βραβείο Νομπέλ)






Σε Τούρκο συγγραφέα κατέληξε το Νομπέλ Λογοτεχνίας. Γνωστός και στη χώρα μας ο Ορχάν Παμούκ κέρδισε το βραβείο με την τελευταία του δουλειά που έχει τίτλο ’’Χιόνι’’. Από τους σχετικά νέους σε ηλικία (54 ετών) νικητές του Νομπέλ Λογοτεχνίας ο Παμούκ έχει αμερικάνικη παιδεία αφού πέρασε και από το Νεοϋρκέζικο Κολούμπια προς τα τέλη της δεκαετίας του ’70. Ξεκίνησε την τριβή με τη γραφή νεαρός, πριν καλά-καλά γίνει 30 ετών με το ’’Τζεβντέτ Μπέης και υιοί’’. Το βιβλίο για το οποίο τιμήθηκε (’’Χιόνι’’) θα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα μάλλον την άνοιξη του 2007 από την Ωκεανίδα. Συγγραφέας που διακρίνεται κυρίως για τη μελαγχολία της γραφής αλλά με έντονες πολιτικές και κοινωνικές αναζητήσεις και προβληματισμούς ο Τούρκος έχει κάνει ήδη και σπουδαία διεθνή καριέρα.
Αντίθετα, το φετινό βραβείο ’’Μπούκερ’’ κατέληξε χθες στα χέρια μιας άγνωστης Ινδής. Νεαρότατη (μόλις 35 ετών) η Κιράν Ντεσάι βραβεύτηκε με το βραβείο Μπούκερ για το βιβλίο τηςThe inheritance of loss. Υποψήφια για το ίδιο βραβείο ήταν τρεις φορές και η μητέρα της παλαιότερα αλλά δεν είχε βραβευτεί ποτέ! Πολλοί θεώρησαν έκπληξη τη βράβευση της Ντεσάι αλλά για τους γνωρίζοντες τα διεθνή δρώμενα της λογοτεχνίας ήταν αναμενόμενη! Η Ινδία ήταν η τιμώμενη χώρα στη διεθνή έκθεση της Φραγκφούρτης και η Βρετανική εκδοτική βιομηχανία έχει ήδη επεκταθεί στη χώρα την οποία θεωρεί παρθένα και μη εκμεταλλεύσιμη ακόμη αγορά. Έγραψα πριν από λίγες μέρες, με την ευκαιρία της έναρξης της έκθεσης ότι μετά το κιινηματογραφικό Bollywood που εσχάτως ανακαλύφθηκε από τους Αμερικάνους παίρνει σειρά η λογοτεχνία και επειδή το άνοιγμα είναι μεγάλο έπρεπε οι προβολείς του διεθνούς ενδιαφέροντος να στραφούν στη Βομβάη και το Δελχί! Φαντάζομαι ότι επίκειται σωρεία εισαγωγών για Ινδούς συγγραφείς και αν δεν κάνω λάθος τα δικαιώματα του βραβευμένου βιβλίου έχει ο Λιβάνης.
Comments:
χμμ, τυχαίνει να είμαι εντός Διαδικτύου (κι εκτός πεδιάς...), οπότε ας σημειώσω το αυτονόητο για τη βράβευση του Ορχάν Παμούκ - η πολιτική διπλωματία απευθύνει τα σέβη της. Οσο για την Ινδή, στην έκθεση της Φρανκφούρτης δεν αναδείχθηκε η ινδική λογοτεχνία (αφού είναι τόσο μα τόσο αμήχανοι ενώπιον του δυτικού μοντέλου οι φορείς της, τουλάχιστον εδώ) αλλά το εύρος της. Το ίδιο αναμένεται με την "έκρηξη" της Κίνας οσονούπω...
 
Αφού οι Αμερικάνοι σάρωσαν προκλητικά, όλα τα άλλα βραβεία, χημείας, ιατρικής, φυσικής και οικονομίας, εδωσαν το λογοτεχνίας πάλι σε έναν άνδρα! Τούρκος, και συμπτωματικά αυτός αμερικανικής παιδείας. Εγώ πάντως θα σκάσω. Δηλαδή δεν υπάρχουν γυναίκες? Τόσο πια μας τελείωσε το είδος? Εχω θέσει την ίδια ερώτηση και στο δικό μου μπλόκ. Οι απαντήσεις ελάχιστες.
Ομως, οπως λέει ένα ινδιάνικο ρητό:
Περίμενε στο ποτάμι και θα δεις το πτώμα του εχθρού σου να περνάει.
Δεν έχω τίποτε με τον Παμούκ, γνωστός λογοτέχνης, εξαιρετικής μετριότητας.
 
Αγόρασα το "Istanbul" και το "My name is red" και θα σας πω την άποψή μου αφού τα διαβάσω.
 
@Λύσιππος
Ξεκίνα από το δεύτερο. Δύο του βιβλία μου συστήσαν Τούρκοι φίλοι μου. Το My name is red και για ακόμη καλύτερο το Snow, το οποιο ακόμη δεν το έχω διαβάσει.
Θα καταλάβεις πολλά από τα βιβλία του για την Τουρκική κοινωνία και αντίληψη.
Εγώ τον θεωρώ έναν Τουρκο Καραγάτση.
Και παρόλη την μελαγχολία που λένε ότι βγάζει, εγώ νομίζω ότι τα βιβλία του είναι γεμάτα χρώματα και αισθήσεις.
Απλά είναι η Τουρκία που βγάζει μια μελαγχολία...
 
Χα! Α υ τ ό θα πει να είσαι τόοοοσο καλός συγγραφέας!Μήν είναι ο νέος Καμύ;

Εύγε Σίλιο. Συμφωνώ και επαυξάνω. Κυρίες και Κύριοι, παρακολουθήστε την υπέρλαμπρη κατρακύλα της Σουηδικής Ακαδημίας.
Ο Μαίηλερ μπορεί να ελπίζει μια μέρα οτι θα γίνει αρκετά καλός κι αυτός όπως ο Παμούκ και ποιός ξέρει,ίσως το πάρει κι όλας. Πολύ πρεμούρα διακρίνω. Επίσης το ίδιο θα πρέπει να ένιωσε και ο Βάργκας Γιόσα. "Λίγος"
Δεν έχω τίποτα με τον Παμούκ τον ίδιο ή τη γραφή του. Έχει όμως ξεκινήσει ο νέος κύκλος του πολιτικού σίριαλ "ΕΛλάδα- Τουρκία" και δε μ' αρέσει. Διάβασε κανείς το άρθρο για τις αποκαλύψεις της Βιργινίας Τσουδερού -το 1976- για τα σχέδια των Αμερικανών για μια "Ομοσπονδία" ή κάτι τέτοιο για Ελλάδα και Τουρκία; Εννοώ, ότι προφανώς πάει όπως και με τη Γιουροβίζιον,και επειδή έχουμε αναπτερωμένο το ηθικό ως Έλληνες μετά τις αλυσιδωτές διεθνείς επιτυχίες μας, αναγνώστες της Κικής Δημουλά ετοιμαστείτε για του χρόνου. Πως θα το γιορτάσουμε το δικό μας το Νόμπελ; Και ποιά θα είναι η "τελική" μέτρηση της Ει Τζι Μπι; (τον ακούσατε σήμερα τον Καμπουράκη που έλεγε οτι ένα ρεπορτάζ για το Σεφέρη ολίγων δευτερολέπτων "έριξε" την τηλεθέαση στο 6%; μειοψηφία είμαστε.Πω πω! έχω φρικάρει.
 
Τα Νέα έγραψαν ψες οτι το βραβείο το "χρωστούσαν" στη... μητέρα της Ινδής(!)Δεν της το έδωσαν ποτέ, αλλά το πήρε η...κόρη (!)
Όπως και να΄χει ένας νέος λογοτέχνης δεν θα έχει άγχος πως να τα βγάλει πέρα για κάμποσο καιρό και αυτό είναι τουλάχιστον εξαιρετικό. (Όταν είσαι νέος λαχταράς τα βραβεία γιατί είναι σπουδαιότατο κίνητρο από πάσα άποψη. Όταν μεγαλώσεις όμως τα καταδικάζεις. Ποιός διάσημος ποιητής και δοκιμιογράφος μας έγραψε σε κάποιο βιβλίο του οτι τις δηλώσεις των συγγραφέων δεν πρέπει να τις παίρνεις τοις μετρητοίς;)
 
Έχει ανάψει η "μπλογκόσφαιρα" με τον Παμούκ και σε λίγο θα καταντήσω επίσημος spokesman του Ορχάν προσπαθώντας να τον υπερασπισθώ.Παιδιά,μιά χαρά συγγραφέας είναι ο άνθρωπος-αν ήταν Γερμανός θα προξενούσε τόση αίσθηση?Κατά την φτωχή,υποκειμενικότατη γνώμη είναι μεσα στους 10 καλύτερους σύγχρονους συγγραφείς.
Αν υπάρχουν καλύτεροι?Σίγουρα υπάρχουν.
Αν παίχτηκαν πολιτικά παιχνίδια?Πάντα δεν παίζονται?Μήπως θυμαστε ένα Νόμπελ λογοτεχνίας στον Τσώρτσιλ?
Εάν έπρεπε να πάρει κάποτε ο N.Maler,οπωσδήποτε..Ο Borges,100%..
Τι να πεις γιά τον McEwan,τον Ishiguro,την Atwood,τον Roth,τον Updike και πόσους άλλους.
Εμένα μ'αρέσει που γίνεται λογοτεχνική κουβέντα,αλλά μη το ρίξουμε στην μικροπολιτική και στην αντιπαλότητα επιπέδου Survivor.
Επίσης μιάς που η Solaris (απολαμβάνω αυτά που γράφετε),αναφέρει τον Llosa,μάλλον τον έχει φάει η ενεργός πολιτική του ανάμειξη.
Επίσης να συστήσω στους μη γνωριζοντες το έργο του Παμούκ,ότι είναι καλύτερα να αρχίσουν με το ΜΑΥΡΟ ΒΙΒΛΙΟ.Εάν τους αρέσει ας πάνε παρακάτω,εάν όχι ας τ'αφήσουν.Το ότι όμως χαρακτηρίζεται ο συγγραφέας "εξαιρετικής μετριότητας",ειλικρινά το βρίσκω επιπόλαιο και θα ήθελα να μάθω το μέτρο σύγκρισης.
Συγγνώμη γιά την κατάχρηση του φιλόξενου χώρου.
 
Και βέβαια είναι Mailer το σωστό...
 
Το Νόμπελ Λογοτεχνίας δεν απονέμεται σε βιβλίο αγαπητέ reader's-diggest αλλά σε συγγραφέα. Κατά συνέπεια το Νόμπελ απονεμήθηκε στον Παμούκ για το σύνολο της δουλειά του και όχι για το τελευταίο του βιβλίο "Χιόνι". Η Ντεσάι βραβεύτηκε με το Booker όντως για το βιβλίο της. Εξάλλου στην κριτική επιτροπή, που καταλήγει στη sort list των έξι και στον τελικό νικητή, βιβλία προτείνονται κι όχι συγγραφείς. Όσο για το Νόμπελ και τα φαβορί, η "λίστα" είναι άτυπη και τυπικά δεν υπάρχουν υποψήφιοι...

Όσο για την αξία του Παμούκ συμφωνώ με το Librofilo... Πρόκειται για έναν από τους καλύτερους σύγχρονους συγγραφείς...

Και για όσους ενδιαφέρονται για επετηρίδες θα ήθελα να θυμίσω ότι ο Παμούκ υπήρξε το περσινό αδιαφιλονίκητο φαβορί των γραφείων στοιχημάτων για το Νόμπελ Λογοτεχνίας... Αλλά φευ οι δηλώσεις του περί αρμενικής γενοκτονίας ήταν πολύ πολύ πρόσφατες και η Σουηδική Ακαδημία πιθανόν -αφού ποτέ δεν μπορούμε να ήμαστε σίγουροι- έκανε πίσω... Όχι ότι η επιλογή του Χάρολντ Πίντερ δεν υπήρξε μια πολύ ευχάριστη έκπληξη... Μέρες έκαναν να συνέλθουν τα διεθνή ΜΜΕ, που παραληρούσαν...

Ειρωνεία βέβαια αποτελεί η ανακοίνωση της βράβευσης του Παμούκ την ημέρα που η γαλλική Κάτω Βουλή ενέκρινε την πρόταση νόμου που ποινικοποιεί την άρνηση της γενοκτονίας των Αρμενίων... Πικρή η χαρά των Τούρκων...

Αλλά ακόμα κι αυτοί οι συνειρμοί εμένα προσωπικά δε με χαλάνε καθόλου... Αντιθέτως χαίρομαι όταν βλέπω ότι υπάρχουν γραφιάδες που δεν κλείνονται στους γυάλινους πύργους τους αλλά συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία... Και ότι υπάρχει ένας διεθνής θεσμός που σπάει κάθε τόσο τα στεγανά και τους επιβραβεύει...

Ευχαριστώ για τη φιλοξενία... :-)
 
@adomiel
Σωστή η παρατήρηση και δικό μου το λάθος. Ηδη μου είχε επισημανθεί από μια σχολαστική blogger σε ένα mail που μου έστειλε πρωί πρωί. Σπανίως διορθώνω όμως τα λάθη μου. Τ’ αφήνω εκεί για να τα βλέπω και να μην τα επαναλαμβάνω...
 
.... "Και ότι υπάρχει ένας διεθνής θεσμός που σπάει κάθε τόσο τα στεγανά και τους επιβραβεύει..."

Excuse me very much Αντομιέλ, αυτός ο διεθνής θεσμός που ..."σπάει" κάθε τόσο τα "στεγανά" είναι η Σουηδική Ακαδημία;;μον ντιέ;
Κουίζ: Πόσες παραιτήσεις από Σουηδούς Ακαδημαϊκους που δεν άντεξαν την κατρακύλα της,είχαμε τελευταίως;
Πάω να ανοράσω ένα περουκίνι (Πειραιώς 4,) γιατί σήμερα θα μου πέσουν όλα τα μαλλιά.Δεν τη γλυτώνω.
 
Dear Adomiel,
Η ερμηνεία της διαθήκης του ίδιου του Νόμπελ, δεν αποκλείει καθόλου να βραβεύσεις ένα καλλιτέχνη για ένα συγκεκριμένο Έργο του.
Αντιγράφω: ……. to the person who shall have produced in the field of literature the most outstanding work in an ideal direction;
.. σε ένα πρόσωπο που έχει δημιουργήσει στο πεδίο της Λογοτεχνίας την πιο εξέχουσα εργασία σε μία ιδεώδη κατεύθυνση.
Αν έπρεπε κανείς να κρίνει όλο το Έργο ενός Λογοτέχνη, θα έγραφε in total.
Εξ άλλου στα πεδία των επιστημών, συγκεκριμένες εργασίες αναφέρονται, γιατί να μην είναι έτσι και στη Λογοτεχνία?
 
@angeta
Ευχαριστώ για την πολύ χρήσιμη και ουσιαστική πληροφόρηση
 
@angeta
Ευχαριστώ για την πολύ χρήσιμη και ουσιαστική πληροφόρηση
 
Για να κάνω τον δικηγόρο του διαβόλου, όμως, θα πω ότι τον Παμούκ τον βράβευσε για το σύνολο του έργου του. Και αυτό κάνει, συνήθως, εκτός εξαιρέσεων. Το Χιόνι πήρε πέρσιένα μεγάλο ευρωπαϊκό βραβείο, γερμανικό αν δεν με απατά η μνήμη μου.
 
Η προσωπική μου ταπεινή γνώμη για το θέμα είναι η εξής (χρησιμοποιώ τις ερωτοαπαντήσεις):

Είναι ο Ορχάν Παμούκ σπουδαιος συγγραφέας?
-Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι.

Υπάρχει απαντηση στο ερώτημα αν έπρεπε το βραβείο να το παρει ο Παμούκ κ όχι καποιος άλλος?
-Εξαρτάται από το ποια πιστεύει κανεις ότι πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής.

Ποιά φαίνεται να ήταν τα κριτήρια της φετινής βράβευσης?
-Εμένα μου φαίνονται εξόχως πολιτικά. Μου φαίνεται ότι με την επιλογή του Παμούκ η Ακαδημία θέλησε να διατρανώσει την αντίθεση της στην κρατική λογοκρισία, στις δίκες του λόγου, στη συντήρηση κ το φανατισμό καθε είδους. Θέλησε επίσης το βραβείο να εχει νομίζω κ "πρακτική" σημασία: να στηρίξει εμπράκτως μια διωκόμενη λογοτεχνικη φωνή κ να διατυπώσει άποψη για σημαντικά τρέχοντα πολιτικά ζητήματα. Επιπλέον, μου φάνηκε ότι αυτά τα πολιτικά κριτήρια "υποσκέλησαν" άλλα.

Ποια άλλα κριτήρια εννοείς?
-Μα φυσικά τη λογοτεχνική αξία του έργου, την καθιέρωσή του στο σύμπαν των γραμμάτων, αλλά κ την αξία του σε σχεση με την αξία άλλων πιθανών "υποψήφιων" (το Νόμπελ δεν έχει επίσημες υποψηφιότητες). Όλα αυτά είναι υποκειμενικά βέβαια κ δεν υπάρχει τελεσίδικη αξιολόγηση επ' αυτών. Απλώς στηρίζω την άποψή μου στο πώς εγώ κρίνω το βραβείο ως προς αυτά.

Και πώς αξιολογείς εσύ την έφαρμογή όλων αυτών στην επιλογή Παμούκ?
-Πιστεύω, όπως προείπα, η ζυγαριά βάρυνε ύπερ το δέον προς την πολιτική. Όσο σπουδαίος κ αν ειναι ο Παμούκ, τα 5 η 7 αν δεν κάνω λά8ος βιβλία που έχει εκδώσει νομίζω δεν συγκρίνονται με το μείζον έργο άλλων συγγραφέων. Επιπλέον, πιστεύω ότι το σπουδαιότερο βραβείο λογοτεχνίας, στο παλιό ερώτημα "Τέχνη ή Πολιτική;" πρεπει να δίνει την απαντηση "Καλή τέχνη, κ πολιτική, η οποία να μην υποσκελίζει την τέχνη" (αν κ αυτά όλα είναι πολύ σχηματικα κ ασαφή εκ μέρους μου). Τολμώ να πω, με άλλα λόγια, ότι ο Παμούκ πήρε το βραβείο λόγω του πολιτικού του λόγου, κ αυτό δεν αντιπροσωπεύει το χαρακτήρα που εγώ θα ήθελα να έχει το βραβείο. Ας μην ξεχνάμε κ τον πολιτικό χαρακτήρα σειράς προηγούμενων βραβεύσεων, όπως του Πίντερ, της Γέλινεκ, του Γκάο Ζίγγιαν (χωρίς να τις αξιολογώ όπως αξιολογώ του Παμούκ).
Επιπλέον, ας μην ξεχνάμε ότι η βράβευση δεν κρίνεται μόνο αφ' εαυτής, αλλα κ σε σχέση με το ποιος άλλος "μπορούσε" ή "έπρεπε" να το πάρει. Αναφέρομαι σε λογοτέχνες με εκτενέστερο κ, κατά την κρίση πολλών, σπουδαιότερο έργο, οι οποίοι μάλιστα λόγω... ηλικίας ίσως προστεθούν στον κύκλο των χαμένων λογοτεχνών που απεβίωσαν χωρίς να βραβευτούν - βλέπε Τράνστρεμερ, Κο Ουν, ακόμα κ Κούντερα. Κ να μην παραλείψω τον Άδωνι, του οποίου η επιλογή 8α είχε κ πολιτική σημασία, ακόμα σπουδαιότερη ίσως από του Παμούκ, λόγω των συνδηλώσεων ως προς την "σύγκρουση" δυτικού κ αραβικού πολιτισμού, κ επιπλέον θα συνδύαζε πιο αρμονικά το "πολιτικό" κ το "λογοτεχνικό" κριτήριο.

Ευχαριστώ για την υπομονή
 
Post a Comment



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?